Bir gün her çocuk aşk, cinsellik ve doğum ile ilgili sorular sorar ve anne-babaların çoğu o gün geldiğinde kendilerini çaresiz hissederler. Hangi yaşlarda nasıl açıklamalar yapabiliriz?
-“Anne bu balonu bana şişirir misin?” 5 yaşındaki Eren’in elinde tuttuğu balona bakınca annesi kulaklarına kadar kıpkırmızı kesilirken babası farkında olmadan onu da nereden buldun? diye bağırıyor ve aslında cevabı kendisi biliyor. Masadaki diğer misafirler nereye bakacaklarını şaşırmış durumda yüzlerine yayılan sırıtmayı gizlemeye çalışıyorlar..Minik Eren’in elinde tuttuğu balon yatak odasının çekmecesinde bulduğu bir prezervatiften başka bir şey değil aslında…
Pek çok ebeveyn cinsellikle ilgili son derece açik bir tutum içinde olsa da böyle bir durumla karsilastiklarinda nasil davranacaklarini, çocuklarini bu konuda nasil eğitebileceklerini bilmiyorlar. Çocuklarımız gazete ve dergilerde görüp okudukları yazılardan ya da televizyonlarda gördükleri sahnelerden bu kavrama pek yabancı olmasalar da bu karmaşık konuyu onlara nasıl açıklayabiliriz?
Çocuklar evlerinde bu konu ile ilgili yeterli bilgiyi alamadiklarini hissettiklerinde bu bilgiyi başka kaynaklardan almaya çalışacaklardır ve bu bilgiler her zaman pek dogru olmayabilir..5 yasindaki oglunuz bebeklerin annelerin göbek deliginden çiktigini düsünürken, 15 yasindaki ergen kiziniz ilk cinsel iliskisinde hamile kalmayacagini düsünebilir.
Bu, çocuklarin cinsel anlamda bilgilendirilmedigi anlamina gelmez. Esas problem ebeveynlerin çocuklarinin yaslarina ve bilgilerine uygun açiklamalar yapmakta zorlanmalari..Cinsellik ile ilgili egitim okul öncesi yaslardan baslayip ergenligin son dönemine kadar devam eden bir süreç olmalidir. Bebeginizin dogumundan itibaren onu ne kadar çok kucaklar, öper severseniz çocugunuzun vücudu ile o derecede barisik olmasini ve ileri yaslarda cinselligi olmasi gerektigi gibi güzel bir sey olarak algilamasini saglarsiniz.
Bu, çocuklarin cinsel anlamda bilgilendirilmedigi anlamina gelmez. Esas problem ebeveynlerin çocuklarinin yaslarina ve bilgilerine uygun açiklamalar yapmakta zorlanmalari..Cinsellik ile ilgili egitim okul öncesi yaslardan baslayip ergenligin son dönemine kadar devam eden bir süreç olmalidir. Bebeginizin dogumundan itibaren onu ne kadar çok kucaklar, öper severseniz çocugunuzun vücudu ile o derecede barisik olmasini ve ileri yaslarda cinselligi olmasi gerektigi gibi güzel bir sey olarak algilamasini saglarsiniz.
Miniklerin 2-3 yaslarindan itibaren aynanin karsisina geçip vücudunu incelemeye baslamasi cinselligin ilk sekillerinden birisidir. Ayni sekilde çocuklar doktorculuk oyunlarinda karsi cinsin özelliklerini kesfetmeye çalisirlar. Çocuklarimiza cinsellik konusunda açik davranirken bu konuda sinirlar oldugunu da ögretmemiz gerekiyor. Her insanin bir ?özel hayati? vardir ve HAYIR kelimesine mutlak anlamda saygi gösterilmesi gerekir. En dogru ve en kolay egitim iyi bir örnek olarak yapilir..Anne-baba çocuklarinin yaninda bir rahatsizlik hissetmeden rahatlikla sarilip öpüsebiliyor ve sevgilerini ifade edebiliyorlarsa çocuklar bu duygularin nasil bir sey oldugunu daha rahat anlayabiliriler.
Cinsel bilgilendirme süreci ayni zamanda kendi kendinizin bu konuyla ilgili bakis açinizi gözden geçirmenizi saglayacak bir süreçtir. Çocugunuzun sorularini cevaplandirirken kendinizi huzursuz hisseder yada yetersiz cevaplar verdiginizi düsünürseniz çocugunuzun da tanidigi bir yakininizdan bu konuda yardim isteyebilirsiniz. Örnegin yasi ilerleyen erkek çocugunun annesine durmaksizin sordugu sorulara annesinin verecegi yanlis yada eksik bilgiler yerine babanin yada amcanin çocuga bu konuda yardimci olmasi daha dogru olacaktir.
Ancak bunu yaparken basindan savmak seklinde degil (mesela çogu babanin yaptigi gibi:bunu annene sor lütfen!) kendi sikintilarinizi açikça kabul ederek mesela ?ben ne yazik ki sizler kadar rahat yetismedim ama senin bu konuda daha dogru bilgi almani istiyorum..? seklinde bir baslangiçla çocugu baska bir kisiye yönlendirebilirsiniz..
Arastirmalar cinsel bilgileri edinmek konusunda en önemli kaynagin anneler oldugunu kiz ve erkek çocuklarin yaridan çogunun cinsellikle ilgili bilgileri annesinden ögrendigini dogruluyor. Okullarda genellikle cinselligin biyolojik yönünden bahsedilirken asil cinsel egitimde duygularin önemli yer tutmasi gerektigini belirten uzmanlar cinselligin asil sebebinin ask ve sevgi oldugunu hatirlatiyorlar..
Cinsel egitim için kendiniz bir zaman belirleyip uzun bir konusma yapamazsiniz. Çocuktan gelen sorulari bekleyip tamamen onun sorulari dogrultusunda bir bilgilendirme yapmaniz gerekir. Bu sorularin geleceginden emin olabilirsiniz!
En geç 4-5 yaslarinda kizlar ve erkekler aralarindaki bu ?ufak? farklilik konusunda teoriler üretmeye baslarlar. Kadinlarin hamile olduklarini gözlemleyip bu bebeklerin nereden çiktigini düsünmeye baslarlar. Çocuklar bu konularda soru sormaya ilk basladiklarinda ?bebekler annelerinin karinlarinda büyürler? türünde bir cevap ile tatmin olacaklardir. Bundan fazlasini ögrenmek istiyorsa sormaya devam ederler ve ancak o zaman baska açiklamalar yapmak gerekebilir. Cinsel egitim konusunda hepimizin yaptigi en önemli hata gereginden fazlasini anlatmaktir. Bu durumda çocuklar asil konuyu unutup verilen cevaplari da anlamadiklari konu ile ilgili bilgilenme gerçeklesmiyor.
Çocuklar ergenlik çagina girdiginde cinsel bilgiler yetersiz ise bu dramatik sonuçlar dogurabiliyor..Cinsel özgürlügün önümüzdeki dönemde daha da artacagini düsünürsek ülkemizde de gençleri evlilikten çok önce korunma yöntemleri ile ilgili bilgilendirmek gerekiyor. Almanya?da yapilan bir arastirma gençlerin 15-16 yaslarinda ilk cinsel deneyimlerini yasadiklarini ve bu yastaki gençlerin hemen hepsinin korunma hakkinda bilgili olmakla beraber erkeklerin %16?sinin, kizlarin ise %11?inin ilk sefer?de korunmayi ?unuttugu? ortaya çikarilmis. Ebeveyn olarak bu yaslarda artik pek fazla bir egitim verme sansimiz kalmiyor ne yazik ki..Bu yaslarda çocuklar ögrenmek istediklerini genellikle arkadaslari ile konusarak yada kitap vb. yayinlardan okuyarak ögreniyorlar. Bu yastan sonra ancak size güven duymasini saglayarak yasadiklarini sizinle paylasmasini saglayabilirsiniz. Kendisine ?senin dogru olani yapacagini biliyorum ama bana ihtiyacin oldugunda yanindayim? mesajini vermelisiniz..